Technologia produkcji ciastek owsianych, kluczowe surowce, kontrola akrylamidu i alergenów oraz sposób włączania tego wyrobu do asortymentu sieci handlowej.

Zestawienie IFS Food a BRCGS pojawia się w kwestionariuszach kwalifikacyjnych dostawców i w ofertach jednostek certyfikujących, lecz oba standardy realizują ten sam cel odmiennymi mechanizmami oceny. Oba należą do schematów uznanych przez GFSI i oba opierają się na HACCP oraz identyfikowalności, natomiast różnią się strukturą wymagań, systemem punktacji, zasadami zamykania niezgodności i sposobem komunikowania wyniku audytu odbiorcom.
Dla działów jakości i zakupów sieci handlowych oraz dla właścicieli marek własnych kluczowe jest rozstrzygnięcie, czy certyfikat wskazany przez dostawcę spełnia wymagania kodeksu dostawcy i czy zakres audytu obejmuje linie, na których powstaje zamawiany wyrób. Artykuł porządkuje różnice z perspektywy kupca oraz producenta wyrobów cukierniczych, który dobiera schemat certyfikacji do oczekiwań klientów.
W skrócie. Standardy BRCGS i IFS Food nie są wobec siebie hierarchią, lecz dwoma systemami oceny tego samego obszaru. Poniższe zestawienie wskazuje, na co zwrócić uwagę przy interpretacji certyfikatu dostawcy.
Spis treści
Global Food Safety Initiative (GFSI) powstała w 2001 r. z inicjatywy detalistów w celu harmonizacji norm bezpieczeństwa żywności. GFSI nie certyfikuje przedsiębiorstw; uznaje programy certyfikacji spełniające wymagania benchmarkingu (Benchmarking Requirements). Wśród programów wymienianych na liście z 2026 r. znajdują się m.in. BRCGS Food Safety Issue 9, IFS Food Version 8, FSSC 22000 w wersji 6 oraz SQF Edition 9. Uznanie przez GFSI oznacza zgodność schematu z wymaganiami benchmarkingu, a nie decyzję zakupową konkretnego odbiorcy.
Harmonizacja norm ma ograniczać potrzebę wielu odrębnych audytów drugiej strony, czyli audytów prowadzonych przez odbiorcę u dostawcy. Zakres kwalifikacji dostawcy, częstotliwość przeglądu certyfikatu i dodatkowe wymagania ustala jednak każdy odbiorca indywidualnie, zwykle w kodeksie dostawcy, ankiecie kwalifikacyjnej lub umowie. Z tego względu informacja „posiadamy certyfikat GFSI” nie zastępuje odpowiedzi na pytanie, jaki zakres, jaka wersja standardu i jaka ocena są wymagane w danym przypadku.
Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 wymaga od operatorów ustanowienia, wdrożenia i utrzymywania stałej procedury opartej na zasadach HACCP (art. 5), poprzedzonej programami wstępnymi (art. 4). Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 nakłada obowiązek identyfikowalności w zakresie „krok wstecz” i „krok naprzód” (art. 18) oraz wycofania z rynku żywności niespełniającej wymogów bezpieczeństwa (art. 19). Standardy BRCGS i IFS nie zastępują tych przepisów, lecz je rozwijają i podlegają niezależnej ocenie jednostek certyfikujących. Treść ma charakter informacyjny, nie stanowi porady prawnej, a aktualne brzmienie przepisów i standardów należy zweryfikować. Wykaz uznanych programów udostępnia organizacja GFSI.
Issue 9 standardu BRCGS Food Safety został wydany w sierpniu 2022 r., a audyty według tej edycji prowadzi się od 1 lutego 2023 r.; certyfikaty wydane według Issue 8 pozostają ważne do końca terminu. Issue 10 nie został wydany. BRCGS zamknęło konsultację dotyczącą Issue 9 i przyszłej edycji (termin składania uwag: 15 lutego 2026 r.), lecz nie podało daty publikacji, co omówiono na stronie konsultacji BRCGS. Dokument wymagań składa się z dziewięciu sekcji:
Sekcje 1–7 mają charakter podstawowy, natomiast sekcje 8 i 9 dotyczą wyłącznie zakładów, których zakres je obejmuje (według opracowań wtórnych). Dla zakładu wypiekającego wyroby trwałe oznacza to, że ocena koncentruje się na sekcjach 1–7, a zakres audytu określa kategoria produktowa.
Wynik audytu wyrażany jest oceną AA, A, B, C lub D albo brakiem certyfikatu. Znak „+” po ocenie oznacza audyt niezapowiedziany, np. AA+. Według opracowań ocena AA odpowiada nie więcej niż pięciu niezgodnościom drobnym, ocena A – do dziesięciu niezgodności drobnych, a ocena B – od 11 do 16 niezgodności drobnych albo jednej poważnej przy nie więcej niż dziesięciu drobnych; niezgodność krytyczna oznacza brak certyfikatu. Granice dla ocen C i D oraz częstotliwość audytów dla ocen B–D należy sprawdzać w aktualnym dokumencie standardu, ponieważ źródła wtórne podają je rozbieżnie. Potwierdzone w stanowisku BRCGS jest, że po ocenie C+ lub D+ kolejny audyt przypada sześć miesięcy po ostatnim. Niezgodności zamyka się w terminie 28 dni.
W opcji zapowiedzianej obowiązkowy jest audyt niezapowiedziany co najmniej raz na trzy lata; rok wskazuje jednostka certyfikująca, a dokładna data nie jest znana zakładowi. Dostępny jest wariant mieszany, łączący część zdalną z audytem na miejscu. Odbiorca analizujący certyfikat powinien sprawdzić, czy ocena zawiera znak „+”, oraz jaki jest tryb najbliższego audytu.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami!
Audyty według IFS Food Version 8 rozpoczęły się 1 października 2023 r., a od 1 stycznia 2024 r. są obowiązkowe; zapowiedzi kolejnej wersji nie ma. Standard dotyczy producentów żywności, a zakres audytu wyznaczają zakresy produktowe i technologiczne. Lista kontrolna (część 2 dokumentu) obejmuje pięć rozdziałów: zaangażowanie i nadzór, system zarządzania bezpieczeństwem i jakością żywności, zarządzanie zasobami, procesy operacyjne oraz pomiary, analizy i usprawnienia. Pozostałe części dokumentu opisują protokół certyfikacji, wymagania wobec jednostek certyfikujących i audytorów oraz raportowanie. Dane liczbowe poniżej pochodzą z tekstu standardu IFS Food Version 8 (kwiecień 2023); przed zastosowaniem należy sprawdzić aktualną doktrynę IFS.
| Wynik oceny wymagania | Skutek w punktacji |
|---|---|
| A – pełna zgodność | 20 punktów |
| B – odchylenie | 15 punktów |
| C – odchylenie | 5 punktów |
| D – odchylenie | minus 20 punktów |
| Niezgodność poważna (Major) | Odjęcie 15% możliwej sumy punktów; certyfikat nie może zostać wydany |
| Wymaganie KO ocenione jako D | Odjęcie 50% możliwej sumy punktów; certyfikat nie może zostać wydany |
Wynik końcowy to stosunek punktów przyznanych do możliwych, z pominięciem wymagań niemających zastosowania (N/A). Poziom Higher Level wymaga wyniku co najmniej 95%, a Foundation Level – od 75% do mniej niż 95%. Poniżej 75% lub przy więcej niż jednej niezgodności poważnej audyt nie jest zaliczony; przy jednej niezgodności poważnej i wyniku co najmniej 75% możliwy jest audyt uzupełniający. Wymagań KO (knock-out) jest dziesięć; obejmują m.in. zaangażowanie kierownictwa, ograniczanie ryzyka ciał obcych i identyfikowalność.
Certyfikat jest ważny 12 miesięcy, a recertyfikacja odbywa się corocznie. Co najmniej co trzeci audyt musi być niezapowiedziany (od 1 stycznia 2021 r.). Plan działań audytor przekazuje w ciągu dwóch tygodni od ostatniego dnia audytu; korekty należy przedstawić i wdrożyć w ciągu czterech tygodni, a działania korygujące – przedstawić w tym samym terminie i wdrożyć najpóźniej przed audytem recertyfikacyjnym.
Skale ocen obu schematów nie są ze sobą bezpośrednio porównywalne: BRCGS klasyfikuje niezgodności według liczby i kategorii, IFS przelicza wynik na punkty procentowe. Ocena AA nie odpowiada więc wprost poziomowi Higher Level, a kupiec porównujący dwóch dostawców powinien analizować raport audytu, nie tylko oznaczenie na certyfikacie.
| Kryterium | BRCGS Food Safety Issue 9 | IFS Food Version 8 |
|---|---|---|
| Wydanie | Issue 9 (sierpień 2022); audyty od 1.02.2023; Issue 10 nie został wydany | Version 8; audyty od 1.10.2023, obowiązkowe od 1.01.2024 |
| Struktura wymagań | Dziewięć sekcji (1–7 podstawowe, 8 strefy ryzyka, 9 produkty handlowe) | Pięć rozdziałów listy kontrolnej oraz protokół certyfikacji |
| Wynik audytu | Ocena AA, A, B, C, D lub brak certyfikatu | Wynik procentowy; Higher Level od 95%, Foundation Level od 75% do poniżej 95% |
| Niezgodności wykluczające certyfikat | Niezgodność krytyczna | Niezgodność poważna (Major) i wymaganie KO ocenione jako D |
| Audyt niezapowiedziany | Co najmniej raz na trzy lata w opcji zapowiedzianej; znak „+” przy ocenie | Co najmniej co trzeci audyt |
| Zamykanie niezgodności | 28 dni | Plan działań do dwóch tygodni od audytu; korekty w czterech tygodniach |
| Uznanie GFSI | Na liście programów uznanych (stan 2026) | Na liście programów uznanych (stan 2026) |
Oba standardy wymagają systemu HACCP opartego na zasadach Codex, programów wstępnych, zarządzania dostawcami, identyfikowalności, działań korygujących oraz zaangażowania kierownictwa. Zasady Codex obejmują analizę zagrożeń, wyznaczenie CCP, limity krytyczne, monitorowanie, działania korygujące, weryfikację oraz dokumentację. Różnice dotyczą ujęcia i oceny tych wymagań, a nie ich celu, dlatego zakład przygotowany do jednego schematu zwykle wymaga uzupełnień, a nie budowy systemu od podstaw.
W zakładach produkujących wyroby mączne trwałe kilka obszarów wynika bezpośrednio z charakteru wyrobów i warto je weryfikować w dokumentacji audytowej dostawcy. Poniższa tabela zestawia te obszary z odniesieniami do przepisów i standardów oraz z dowodami, o które odbiorca może zapytać.
| Obszar | Odniesienie | Dowód dla odbiorcy |
|---|---|---|
| Alergeny | Rozporządzenie (UE) nr 1169/2011 (zał. II, art. 21); w BRCGS klauzula 5.3, według opracowań wymaganie fundamentalne | Wykaz alergenów, ocena ryzyka przeniesienia, zapisy walidacji mycia |
| Ciała obce | IFS Food: wymaganie KO 4.12.1 (ograniczanie ryzyka ciał obcych) | Plan kontroli, zapisy testów detektorów, procedura postępowania z odrzutami |
| Identyfikowalność | Rozporządzenie (WE) nr 178/2002 (art. 18); IFS Food: KO 4.18.1; BRCGS: klauzula 3.9 | Wynik testu identyfikowalności z bilansem masy, zapisy partii |
| Materiały w kontakcie z żywnością | Rozporządzenia (WE) nr 1935/2004 i 2023/2006 (GMP) oraz (UE) nr 10/2011 dla tworzyw | Deklaracje zgodności dostawców opakowań, dane o składzie przekazywane w łańcuchu |
| Akrylamid | Rozporządzenie (UE) 2017/2158: poziomy odniesienia i środki łagodzące | Wyniki badań własnych, rejestr środków łagodzących, oceny zmian receptur |
Wymaganie KO 4.12.1 w IFS Food dotyczy ograniczania ryzyka ciał obcych, a jego niespełnienie wyklucza wydanie certyfikatu. W BRCGS ryzyko to jest oceniane w ramach HACCP i programów wstępnych. W produkcji ciastek i wafli środki kontroli obejmują zwykle sita, magnesy, wykrywacze metali i inspekcję wizualną; ich dobór, miejsce w procesie i częstotliwość testów wynikają z analizy zagrożeń. Zagadnienie omawia artykuł wykrywanie ciał obcych w ciastkach – wykrywacze metali i inspekcja produktu.
Według opracowań dotyczących klauzuli 3.9 BRCGS test identyfikowalności wykonuje się co najmniej raz w roku, z kontrolą ilościową (bilans masy) i uwzględnieniem rework oraz opakowań pierwotnych, a wyniki zachowuje się w zapisach. Czas wykonania testu wynika z dokumentu standardu i procedur odbiorcy; wartości podawane w materiałach informacyjnych jako cele wewnętrzne nie powinny być traktowane jako wymóg. Sprawny test wymaga powiązania partii surowców, wsadu, partii wyrobu gotowego i wysyłki w jednym ciągu zapisów.
Zakres audytu obejmuje również magazynowanie surowców i wyrobów gotowych. Rozchód według najkrótszej daty ważności (FEFO) różni się od rozchodu według kolejności przyjęcia (FIFO) i ogranicza ryzyko wydania towaru o skróconym okresie przydatności. Warunki przechowywania ciastek omawia artykuł magazynowanie ciastek – temperatura, wilgotność i rotacja FEFO.
Od 12 sierpnia 2026 r. stosuje się rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych (PPWR), obejmujące m.in. ograniczenia PFAS w opakowaniach mających kontakt z żywnością oraz obowiązki w zakresie oceny zgodności i deklaracji zgodności UE. Szczegółowe limity, według źródeł wtórnych, należy zweryfikować w art. 5 rozporządzenia. Krajowy projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych nie został w źródłach z lipca i sierpnia 2026 r. opisany jako uchwalony. Odbiorca weryfikujący opakowania powinien odwoływać się do aktualnych deklaracji zgodności dostawcy.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami!
Wymagania odbiorców sieciowych nie tworzą jednolitego standardu. Wynikają z kodeksu dostawcy, polityki jakości, umowy i specyfikacji produktu, a ich zakres różni się między odbiorcami. Przykładowo, w raporcie zrównoważonego rozwoju jednej z sieci (2023) wskazano, że umowa wymaga przestrzegania kodeksu postępowania dla dostawców, audyty społeczne prowadzą niezależne podmioty (120 kryteriów w 12 kategoriach), nowi dostawcy wypełniają ankietę środowiskową, a olej palmowy w markach własnych ma pochodzić z certyfikacji RSPO. Jest to przykład pojedynczej sieci, a nie opis typowej procedury w handlu.
Dla odpowiedzi istotne jest rozróżnienie między zakresem certyfikatu a zakresem zamówienia. Certyfikat obejmuje określone kategorie produktowe i procesy; jeżeli zamówiony wyrób powstaje na linii spoza zakresu audytu, odbiorca może zażądać dodatkowej oceny. Kryteria oceny dostawcy w obrocie z hurtowniami i sieciami omawiają artykuły jak wybrać producenta herbatników do współpracy B2B oraz herbatniki dla hurtowni i sieci handlowych.
Klauzule o utrzymaniu certyfikatu, obowiązku informowania o jego zawieszeniu lub utracie, dostępie odbiorcy do raportu z audytu oraz prawie do audytu drugiej strony powinny zostać uzgodnione w umowie. Zakres tych zapisów oraz inne elementy kontraktu opisano w artykule umowa dostawy do sieci handlowej – kluczowe zapisy dla producenta żywności.
Wersja 7 FSSC 22000 została opublikowana 7 maja 2026 r. i uwzględnia serię ISO 22002-x:2025. Według biuletynu UKAS z 27 sierpnia 2026 r. audyty według wersji 7 prowadzi się od 1 kwietnia 2027 r., audyty według wersji 6 ustają 1 maja 2027 r., a wszystkie certyfikaty mają zostać przeniesione na wersję 7 do 30 kwietnia 2028 r.; daty te należy potwierdzić na stronie schematu, ponieważ opis okresu przejściowego w różnych źródłach się różni. Wersja 6 figuruje na liście GFSI z sierpnia 2026 r., jednak nie jest już najnowszą, a statusu GFSI wersji 7 nie potwierdzono. Odbiorca wymagający FSSC 22000 powinien określić wersję akceptowaną w okresie przejściowym.
SMETA (Sedex Members Ethical Trade Audit) obejmuje zawsze dwa filary: standardy pracy oraz bezpieczeństwo i higienę pracy. Wariant czterofilarowy dodaje środowisko i etykę biznesu; według Sedex około 70% audytów to audyty czterofilarowe, a wybór wariantu zależy od wymagania odbiorcy. Najnowsza wersja to SMETA 7 (2024). Audyt amfori BSCI (Business Social Compliance Initiative) poprzedza podpisanie kodeksu postępowania przez dostawcę; obejmuje 81 pytań w 13 obszarach, cykl dwuletni i ocenę w skali A–E, z wizytą kontrolną przy wyniku poniżej B. BSCI nie jest certyfikatem. Audyty społeczne uzupełniają certyfikat bezpieczeństwa żywności, nie zastępując go.
RSPO rozróżnia modele łańcucha dostaw: Identity Preserved, Segregated, Mass Balance oraz Book & Claim. W modelu Segregated olej pochodzi z wielu certyfikowanych źródeł i jest oddzielony od konwencjonalnego (według opisu RSPO z 2015 r.). Użycie znaku RSPO wymaga licencji znaku towarowego i podania numeru licencji. Niezależnie od tego rozporządzenie (UE) 2023/1115 (EUDR) obejmuje m.in. kakao i olej palmowy; stosuje się je od 30 grudnia 2026 r. do dużych i średnich operatorów, a od 30 czerwca 2027 r. do pozostałych mikro i małych. Odbiorcy mogą więc żądać dokumentacji łańcucha dostaw surowców objętych tym rozporządzeniem.
Wybór schematu opiera się na wymaganiach kluczowych odbiorców, wersji standardu i jego statusie w GFSI, zakresie produktowym audytu, kosztach utrzymania (jednostka certyfikująca, czas audytorów, szkolenia), zgodności z audytami społecznymi i kompetencjach zespołu jakości. Odbiorca zamawiający różne grupy wyrobów – na przykład u producenta biszkoptów i producenta delicji – powinien potwierdzić, że wszystkie linie objęte zamówieniem mieszczą się w zakresie audytu.
Zakład IGA w Mogielnicy posiada certyfikat BRCGS Food Safety Issue 9, kategoria 14 (Bakery), ocena AA, audyt zapowiedziany, jednostka certyfikująca LRQA, oraz certyfikat RSPO Supply Chain w modelu Segregated (jednostka Intertek). Certyfikaty dotyczą zakładu w Mogielnicy. Zasady kwalifikacji, wyceny i pakietu próbek opisuje strona współpraca B2B z producentem.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami!
Oba schematy są uznane przez GFSI, lecz zamienność zależy od odbiorcy. Część kodeksów dostawców akceptuje jeden ze schematów lub oba, inne wskazują konkretny. Przed wyborem schematu należy sprawdzić wymagania kluczowych odbiorców, a także wersję standardu, zakres i ocenę wymagane w danym przypadku. Samo uznanie GFSI nie przesądza o akceptacji certyfikatu przez konkretnego odbiorcę.
Nie. BRCGS klasyfikuje wynik według liczby i kategorii niezgodności, a IFS Food przelicza wynik na punkty procentowe: Higher Level od 95%, Foundation Level od 75% do poniżej 95%. Skale nie są przeliczalne, więc porównanie dostawców wymaga analizy raportów z audytów oraz charakteru i liczby niezgodności, a nie wyłącznie oznaczenia na certyfikacie.
Według stanu na 4 listopada 2026 r. nie. BRCGS zamknęło konsultację dotyczącą Issue 9 i przyszłej edycji (termin uwag 15 lutego 2026 r.) i nie podało daty publikacji kolejnej edycji. Obowiązującą edycją pozostaje Issue 9, uznana przez GFSI. Przed audytem warto sprawdzić aktualne komunikaty BRCGS, ponieważ harmonogram może się zmienić.
W IFS Food co najmniej co trzeci audyt musi być niezapowiedziany. W BRCGS w opcji zapowiedzianej obowiązkowy jest audyt niezapowiedziany co najmniej raz na trzy lata, a rok wskazuje jednostka certyfikująca. Znak „+” przy ocenie BRCGS oznacza audyt niezapowiedziany. Częstotliwość pozostałych audytów BRCGS zależy od oceny i wymaga potwierdzenia w dokumencie standardu.
Nie. Certyfikat jest jednym z elementów kwalifikacji. Odbiorca może wymagać ankiety, próbek zgodnych ze specyfikacją, audytów społecznych, dokumentów środowiskowych i zapisów umownych dotyczących wycofania produktu. Zakres procedury ustala każdy odbiorca indywidualnie, a jednolity standard handlowy dla wprowadzania dostawców nie został w źródłach potwierdzony.
IFS Food Version 8 i BRCGS Food Safety Issue 9 prowadzą do tego samego celu, jakim jest potwierdzenie, że zakład kontroluje bezpieczeństwo żywności, lecz oceniają go odmiennie: BRCGS według liczby i kategorii niezgodności, IFS Food według wyniku procentowego z wymaganiami KO. Wybór schematu powinien wynikać z wymagań odbiorców, a ocena dostawcy – z zakresu certyfikatu, wersji standardu, raportu z audytu i zapisów umownych, nie wyłącznie z oznaczenia na certyfikacie. Terminy przejściowe (FSSC 22000, BRCGS Issue 10, EUDR) wymagają bieżącej weryfikacji.
Zapraszamy do przesłania zapytania ofertowego do Działu Handlowego IGA przez stronę kontakt z działem handlowym. Do wyceny B2B przydatne jest wskazanie wymaganego schematu certyfikacji, zakresu produktowego i dokumentów, których odbiorca oczekuje na etapie kwalifikacji, a pakiet próbek umożliwia ocenę wyrobów przed podjęciem decyzji o wdrożeniu.
Technologia produkcji ciastek owsianych, kluczowe surowce, kontrola akrylamidu i alergenów oraz sposób włączania tego wyrobu do asortymentu sieci handlowej.
Zakres, filary i system ocen audytów SMETA oraz amfori BSCI, różnice względem certyfikatu BRCGS i kolejność przygotowania zakładu produkcji żywności do audytu odbiorcy.
Przewodnik dla kupców sieci i właścicieli marek własnych: parametry galaretki i polewy, projekt opakowania, wymagania etykietowe oraz kolejność wdrożenia delicji private label.