Technologia produkcji ciastek owsianych, kluczowe surowce, kontrola akrylamidu i alergenów oraz sposób włączania tego wyrobu do asortymentu sieci handlowej.

Zrównoważony rozwój w produkcji ciastek obejmuje w praktyce przemysłowej trzy obszary, które kupcy sieci handlowych i właściciele marek własnych weryfikują na etapie kwalifikacji dostawcy: pochodzenie i certyfikację surowców, zgodność opakowań z nowymi przepisami oraz udokumentowane zasady postępowania wobec pracowników i środowiska. Każdy z nich przekłada się na konkretne dokumenty, które producent powinien przedstawić przed podpisaniem umowy.
Przy ocenie oferty należy rozdzielić wymagania wynikające z przepisów od wymagań kontraktowych odbiorcy. Pierwsze mają datę stosowania i zakres określone w akcie prawnym, drugie wynikają z kodeksów dostawców, ankiet i audytów. Producent wyrobów cukierniczych prowadzący uporządkowany system dokumentacji przygotowuje oba rodzaje materiałów równolegle, a kupiec, znając tę różnicę, ogranicza dublowanie żądań.
W skrócie: odbiorcy oceniają zrównoważony rozwój producenta na podstawie dokumentów i dat stosowania przepisów, a nie deklaracji ogólnych.
Spis treści
Skrót ESG (environmental, social, governance – środowisko, społeczeństwo, ład organizacyjny) porządkuje oczekiwania odbiorcy wobec producenta w trzech obszarach. W przypadku wyrobów mącznych trwałych, czyli herbatników, wafli, pierników i biszkoptów, każdy z nich ma inny ciężar dowodowy. Obszar środowiskowy obejmuje surowce (zboża, cukier, tłuszcze roślinne, kakao), zużycie energii i wody w procesie wypieku, odpady produkcyjne oraz opakowania. Obszar społeczny dotyczy warunków pracy, bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zasad zatrudnienia u producenta i jego dostawców. Obszar ładu organizacyjnego obejmuje kodeksy postępowania, kontrolę dokumentów i odpowiedzialność za dane przekazywane odbiorcom.
W procesie kwalifikacji dostawcy kupiec ocenia zapisy, a nie ogólne deklaracje polityki środowiskowej. Przedmiotem weryfikacji są certyfikaty z numerem i zakresem, raporty z audytów, deklaracje zgodności materiałów oraz wykazy dostawców surowców. Każdy dokument powinien wskazywać zakład, którego dotyczy, okres ważności i jednostkę wystawiającą. Dokument obejmujący inną lokalizację lub inny zakres produktowy nie stanowi dowodu dla zamawianego SKU (jednostki asortymentowej).
Wymagania ESG nie zastępują wymagań jakościowych. Certyfikacja w standardzie uznanym przez GFSI, takim jak BRCGS Food Safety Issue 9, dotyczy bezpieczeństwa i jakości żywności; nie oznacza automatycznie spełnienia kryteriów środowiskowych ani społecznych. Sam GFSI nie certyfikuje przedsiębiorstw, lecz uznaje programy certyfikacji spełniające wymagania benchmarkingowe. Audyty społeczne prowadzi się według odrębnych protokołów, a ankiety środowiskowe odbiorców mają własne formularze. Rozdzielenie obu kategorii w ankiecie dostawcy ogranicza ryzyko błędnej interpretacji dokumentów.
Dyrektywa Omnibus I została opublikowana w Dzienniku Urzędowym UE 26 lutego 2026 r. i weszła w życie 18 marca 2026 r. Termin transpozycji przepisów dotyczących CSRD upływa 19 marca 2027 r., a dyrektywy CSDDD – 26 lipca 2028 r.; zastosowanie CSDDD przewidziano od 26 lipca 2029 r. Zakres CSRD obejmuje spółki unijne zatrudniające ponad 1 000 pracowników i osiągające obrót netto powyżej 450 mln EUR, a CSDDD – spółki zatrudniające ponad 5 000 pracowników i osiągające obrót powyżej 1,5 mld EUR.
Według opracowań prawniczych wprowadzono tzw. limit łańcucha wartości (value chain cap): spółki zatrudniające poniżej 1 000 pracowników mogą odmówić przekazania informacji wykraczających poza dobrowolne standardy dla MŚP. Z analizy zakresu wynika wniosek, że typowy producent z segmentu małych i średnich przedsiębiorstw nie raportuje bezpośrednio według CSRD, a wpływ pośredni przez żądania odbiorców jest ograniczony tym limitem. Odbiorca może jednak nadal zbierać dane w ramach własnych kodeksów dostawców i ankiet, które mają charakter kontraktowy.
Projekt ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych, oznaczony jako UC100, nie został według źródeł z lipca i sierpnia 2026 r. uchwalony. Zaktualizowany projekt z 30 czerwca 2026 r. skierowano do Komitetu do spraw Europejskich. Założenia obejmują scentralizowany system rozszerzonej odpowiedzialności producenta, opłatę opakowaniową ustalaną rozporządzeniem ministra oraz obowiązki sprawozdawcze w BDO; projekt podlega zmianom. Niezależnie od niego istnieją krajowe obowiązki rejestracji w BDO i sprawozdawczości, których szczegółów nie omawia się w niniejszym artykule.
Treść ma charakter informacyjny, nie stanowi porady prawnej, a aktualne brzmienie przepisów, numery artykułów i status prac legislacyjnych należy zweryfikować w EUR-Lex i ISAP przed podjęciem decyzji.
| Akt lub inicjatywa | Stan na początek listopada 2026 r. | Znaczenie dla dostawcy ciastek |
|---|---|---|
| Omnibus I (CSRD, CSDDD) | W mocy od 18.03.2026; transpozycja CSRD do 19.03.2027 | Bezpośrednie raportowanie dotyczy dużych spółek; dostawcy MŚP otrzymują żądania danych w ograniczonym zakresie |
| Rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR) | Stosowane od 12.08.2026 | Wymagania wobec opakowań: PFAS, metale ciężkie, ocena zgodności |
| Rozporządzenie (UE) 2023/1115 (EUDR) | Stosowane od 30.12.2026 lub 30.06.2027, zależnie od wielkości operatora | Kakao i olej palmowy jako towary objęte; potrzeba danych o pochodzeniu |
| Projekt ustawy UC100 | W toku legislacyjnym | Możliwa zmiana zasad ROP i opłat; konieczne monitorowanie projektu |
| RSPO Supply Chain Certification Standard 2020 | Obowiązujący; przegląd 2025–2026 w toku | Zmiana wymagań możliwa po zatwierdzeniu nowej wersji |
Masz pytania? Skontaktuj się z nami!
Tłuszcze roślinne, w tym olej palmowy i jego frakcje, oraz kakao występują w branży cukierniczej w kremach, nadzieniach i polewach. Odbiorcy weryfikują ich pochodzenie na dwóch poziomach: dobrowolnej certyfikacji łańcucha dostaw (RSPO) oraz obowiązku należytej staranności wynikającym z rozporządzenia (UE) 2023/1115 (EUDR). Oba mechanizmy są niezależne i wymagają odrębnych dokumentów.
Według opisu modeli opublikowanego przez RSPO wyróżnia się cztery rozwiązania. Wybór modelu decyduje o tym, czy produkt może być oznaczony jako zawierający certyfikowany olej palmowy.
| Model | Charakterystyka | Oświadczenie na opakowaniu |
|---|---|---|
| Identity Preserved | Certyfikowany olej z jednego identyfikowalnego źródła, oddzielony od konwencjonalnego | „CERTIFIED” – produkt zawiera certyfikowany zrównoważony olej palmowy |
| Segregated | Olej z wielu certyfikowanych źródeł, oddzielony od konwencjonalnego | „CERTIFIED” – jak wyżej |
| Mass Balance | Olej mieszany z konwencjonalnym na dowolnym etapie, rozliczany bilansem | „MIXED” – wkład w produkcję certyfikowanego oleju |
| Book & Claim | Zakup kredytów RSPO bez weryfikacji fizycznej dostawy | „CREDITS” – wsparcie produkcji zrównoważonego oleju |
Zgodnie z zasadami RSPO dotyczącymi komunikacji rynkowej (wersja 2022) użycie znaku wymaga licencji na znak towarowy RSPO i podania numeru licencji, a nie numeru członkowskiego ani numeru certyfikatu. Kredyty nie mogą sugerować, że produkt zawiera zrównoważony olej palmowy. Obowiązującą normą jest RSPO Supply Chain Certification Standard 2020; trwa jej przegląd (konsultacja projektu 1.0 od 16 marca do 14 maja 2026 r., zatwierdzenie planowano do września 2026 r., bez daty wejścia w życie nowej wersji). Status przeglądu opisuje strona RSPO.
ZPC IGA posiada certyfikat RSPO Supply Chain w modelu Segregated (jednostka certyfikująca Intertek), który dotyczy zakładu w Mogielnicy. Kupiec zamawiający wyroby z oznaczeniem RSPO powinien uzgodnić z producentem brzmienie oświadczenia i zakres użycia znaku już w projekcie opakowania.
Rozporządzenie (UE) 2023/1115 stosuje się od 30 grudnia 2026 r. do dużych i średnich operatorów (oraz mikro- i małych objętych dotychczasowym EUTR), a od 30 czerwca 2027 r. do pozostałych mikro- i małych przedsiębiorstw. Według komunikatów Komisji nie planuje się kolejnego odroczenia. Objęte są bydło, kakao, kawa, olej palmowy, kauczuk, soja i drewno oraz produkty pochodne; akt delegowany z 13 lipca 2026 r. dodaje m.in. niektóre pochodne oleju palmowego (od 30 grudnia 2027 r.) i podlega kontroli Parlamentu Europejskiego oraz Rady. Przynależność konkretnych mieszanek tłuszczowych i kremów czekoladowych do zakresu rozporządzenia wymaga sprawdzenia kodów CN. Aktualny zakres opisuje komunikat Komisji Europejskiej.
Rozporządzenie (UE) 2025/40 (PPWR) weszło w życie 11 lutego 2025 r. i stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. Od tej daty obowiązują ograniczenia PFAS w opakowaniach mających kontakt z żywnością: 25 ppb dla pojedynczej substancji PFAS i 250 ppb dla sumy PFAS (analiza celowana) oraz 50 ppm dla PFAS ogółem. Według opracowań branżowych nie przewidziano okresu wyprzedaży zapasów, limity dotyczą całej jednostki opakowania wraz z farbami, powłokami i klejami, a ujednolicona metoda badawcza UE nie została określona. Metale ciężkie (ołów, kadm, rtęć, chrom sześciowartościowy) nie mogą łącznie przekraczać 100 mg/kg. Od 12 sierpnia 2026 r. stosuje się również ocenę zgodności (art. 38, załącznik VII), deklarację zgodności UE (art. 39) i dokumentację techniczną.
Kolejne etapy to zharmonizowane znakowanie od 2028 r. oraz recyklowalność wszystkich opakowań i udział recyklatu w nowych opakowaniach z tworzyw sztucznych od 2030 r.; od 2030 r. dotyczą też ograniczenia pustej przestrzeni, niektórych opakowań jednorazowych i cele wielokrotnego użycia. Wytyczne i FAQ Komisji opublikowano 30 marca 2026 r., przy czym wytyczne pozostają oznaczone jako projekt do czasu wersji językowych. Zakres przepisów opisuje strona Komisji Europejskiej.
PPWR nie zastępuje przepisów o materiałach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Rozporządzenie (WE) 1935/2004 określa ogólne zasady bezpieczeństwa i obojętności, oznakowanie przeznaczenia oraz śledzenie, rozporządzenie (WE) 2023/2006 – dobrą praktykę produkcyjną, a rozporządzenie (UE) 10/2011 – wymagania dla tworzyw sztucznych, w tym listę Unii, całkowitą migrację do 60 mg/kg lub 10 mg/dm² oraz deklarację zgodności. Rozporządzenie (UE) 2022/1616 dotyczy wyłącznie tworzyw recyklowanych i nie jest ogólnym aktem o deklaracji zgodności dla wszystkich materiałów.
Wymagania wobec bariery zależą od wyrobu. W waflach przekładanych głównym czynnikiem spadku jakości jest przepływ wody z kremu i polewy oraz absorpcja wilgoci z powietrza, dlatego dokumentację opakowania uzgadnia się z producentem wafli. W herbatnikach większe znaczenie mają ochrona przed uszkodzeniami mechanicznymi i jełczeniem tłuszczu, co omawia się z producentem herbatników; zasady zabezpieczania wyrobów kruchych opisuje artykuł jak pakować herbatniki, aby nie kruszyły się podczas transportu. Konstrukcje barierowe chronią przed wilgocią i utlenianiem, lecz struktury łączące różne materiały utrudniają recykling, więc kompromis zapisuje się w specyfikacji. ZPC IGA oferuje opakowania barierowe, wypraski i folie ochronne oraz projekty folii i kartonów zbiorczych pod markę klienta.
Podstawą każdej deklaracji dotyczącej surowców jest identyfikowalność. Rozporządzenie (WE) 178/2002 w art. 18 wymaga jej na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji, w układzie „krok wstecz” (dostawca) i „krok naprzód” (odbiorca), wraz z systemami udostępniania informacji organom na żądanie. W praktyce producent powinien powiązać partię surowca z partią wyrobu gotowego, a dane te muszą być dostępne w czasie ustalonym w umowie. Zakres dokumentów przekazywanych odbiorcy omawia artykuł dokumentacja dla odbiorcy – certyfikaty, deklaracje i karty techniczne ciastek.
W publicznie dostępnych materiałach jednej z sieci handlowych opisano ankietę środowiskową dla nowych dostawców, obejmującą certyfikaty, pozwolenia, zużycie wody, odpady, emisje i paliwa, a także kodeks postępowania dla dostawców i audyty społeczne. Jest to przykład konkretnego odbiorcy, a nie standard obowiązujący w całej branży; zestaw pytań różni się między odbiorcami. Producent utrzymujący bazowy zbiór danych środowiskowych skraca czas wypełniania kolejnych ankiet.
| Surowiec lub materiał | Dane do pozyskania | Dokument potwierdzający |
|---|---|---|
| Mąka i inne surowce zbożowe | Specyfikacja, identyfikowalność partii, status GMO | Specyfikacja, deklaracja dostawcy |
| Cukier i syropy | Specyfikacja, identyfikowalność partii | Specyfikacja, deklaracja dostawcy |
| Tłuszcze roślinne | Model łańcucha dostaw RSPO, numer licencji znaku | Certyfikat RSPO dostawcy, oświadczenie o modelu |
| Kakao | Dane o pochodzeniu wymagane przy należytej staranności według EUDR | Oświadczenie dostawcy, dokumentacja należytej staranności |
| Opakowania | Skład materiałowy, PFAS, metale ciężkie | Deklaracja zgodności, dokumentacja techniczna |
Ustawa z 13 czerwca 2019 r. o znakowaniu produktów wytworzonych bez wykorzystania GMO jako wolnych od GMO (Dz.U. 2021 poz. 763) obowiązuje od 1 stycznia 2020 r., a znakowanie jest dobrowolne. System dotyczy głównie pasz i żywności pochodzenia zwierzęcego, a tolerancja przypadkowej, technicznie nieuniknionej domieszki GMO wynosi 0,9%. ZPC IGA wskazuje, że jej wyroby są bez GMO; możliwość umieszczenia znaku graficznego na wyrobach mącznych wymaga odrębnej oceny prawnej i nie wynika automatycznie z deklaracji dostawcy.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami!
Straty produktu gotowego stanowią dla producenta wyrobów trwałych bezpośredni koszt środowiskowy, ponieważ obejmują zużyte surowce, energię i opakowanie. Główne źródła strat to wyroby niespełniające wymagań wyglądu i masy po wypieku, uszkodzenia transportowe oraz produkty niesprzedane przed upływem daty minimalnej trwałości. Zasady postępowania z ostatnią grupą, w tym zwroty i rozliczenia, opisuje artykuł zwroty i produkty przeterminowane – jak ograniczać straty w dostawach żywności.
Zgodnie z załącznikiem X rozporządzenia (UE) 1169/2011 data minimalnej trwałości (DMT, „najlepiej spożyć przed”) ma postać dnia i miesiąca przy trwałości do 3 miesięcy, miesiąca i roku przy trwałości powyżej 3 do 18 miesięcy oraz roku przy trwałości powyżej 18 miesięcy. Wyłączenie dla pieczywa i wyrobów cukierniczych zwykle spożywanych w ciągu 24 godzin od wytworzenia nie obejmuje wafli, herbatników ani pierników, których trwałość przekracza ten okres. Rozchód magazynowy według zasady FEFO (first expired, first out – najkrótsza data ważności wydawana jako pierwsza) ogranicza ryzyko przeterminowania w porównaniu z FIFO, które uwzględnia wyłącznie kolejność przyjęcia.
Rework, czyli ponowne wprowadzenie do procesu odpadów produkcyjnych lub wyrobów niepełnowartościowych, wymaga kontroli identyfikowalności i alergenów. Wytyczne dotyczące akrylamidu wskazują dodatkowo, że wyrobów przypalonych nie należy stosować jako reworku. Stabilny proces wypieku ogranicza udział wyrobów odrzucanych; zagadnienia powtarzalności w dużych seriach omawia artykuł produkcja herbatników na dużą skalę – jak utrzymać powtarzalność.
Wskaźniki strat, które kupiec może uzgodnić z producentem, obejmują:
Audyty społeczne nie są certyfikatami bezpieczeństwa żywności; odbiorca wskazuje, który program uznaje. SMETA (Sedex Members Ethical Trade Audit) zawsze obejmuje dwa filary – standardy pracy oraz bezpieczeństwo i higienę pracy; wariant czterofilarowy dodaje środowisko i etykę biznesu. Według Sedex około 70% audytów SMETA ma wariant czterofilarowy. Punktem odniesienia są ETI Base Code, konwencje ILO i prawo lokalne, a najnowsza wersja to SMETA 7 (2024). Rozróżnienie filarów zależy od odbiorcy i nie dotyczy każdej współpracy w jednakowej formie.
amfori BSCI (Business Social Compliance Initiative) opiera się na Kodeksie Postępowania podpisywanym przez dostawców, który nawiązuje do wytycznych OECD, Wytycznych ONZ dotyczących biznesu i praw człowieka oraz konwencji ILO. Audyt obejmuje 81 pytań w 13 obszarach, jest powtarzany w cyklu dwuletnim i kończy się oceną w skali A–E; przy wyniku poniżej B przewiduje się wizytę kontrolną. Wynik nie jest certyfikatem. Zakresu audytowego amfori BEPI (ryzyka środowiskowe) nie opisuje się tutaj szczegółowo – należy go ustalić z odbiorcą.
Pełny zakres dokumentów ustala się w ramach współpracy B2B z producentem przed uruchomieniem produkcji. Kupiec powinien żądać dokumentów w formie umożliwiającej weryfikację numeru i daty ważności oraz uzgodnić częstotliwość aktualizacji, ponieważ raporty z audytów i deklaracje zgodności mają ograniczony okres ważności.
Zakres CSRD po pakiecie Omnibus I obejmuje spółki unijne zatrudniające ponad 1 000 pracowników i osiągające obrót netto powyżej 450 mln EUR, zatem typowy producent z segmentu MŚP nie raportuje bezpośrednio. Spółki zatrudniające poniżej 1 000 pracowników mogą odmówić przekazania informacji wykraczających poza dobrowolne standardy dla MŚP. Odbiorca może nadal wymagać danych na podstawie kodeksu dostawcy lub umowy. Transpozycja do prawa krajowego jest wymagana do 19 marca 2027 r., a status krajowego projektu nie został potwierdzony.
Brzmienie zależy od modelu łańcucha dostaw RSPO. Dla modeli Identity Preserved i Segregated przewidziano oznaczenie „CERTIFIED”, dla Mass Balance – „MIXED”, a dla Book & Claim – „CREDITS”, które nie może sugerować, że produkt zawiera zrównoważony olej palmowy. Użycie znaku wymaga licencji na znak towarowy RSPO i podania numeru licencji. Ostateczne brzmienie należy zweryfikować w aktualnych zasadach komunikacji rynkowej RSPO.
Rozporządzenie (UE) 2025/40 stosuje się od 12 sierpnia 2026 r. i od tej daty obowiązują limity PFAS w opakowaniach mających kontakt z żywnością: 25 ppb dla pojedynczej substancji, 250 ppb dla sumy PFAS (analiza celowana) oraz 50 ppm dla PFAS ogółem. Według opracowań branżowych nie przewidziano okresu wyprzedaży zapasów, a limity obejmują całą jednostkę opakowania, w tym farby, powłoki i kleje. Zgodność dokumentuje się deklaracją zgodności UE i dokumentacją techniczną.
Nie w sposób automatyczny. BRCGS Food Safety Issue 9 dotyczy bezpieczeństwa i jakości żywności i jest uznany przez GFSI wobec wymagań benchmarkingowych v2020. Audyty społeczne, takie jak SMETA lub amfori BSCI, ankiety środowiskowe oraz certyfikacja RSPO opierają się na odrębnych protokołach i dokumentach. Odbiorca powinien określić w specyfikacji współpracy, które dokumenty są dla niego wymagane, oraz wskazać zakład i zakres, których mają dotyczyć.
Zestaw zależy od odbiorcy, lecz zwykle obejmuje certyfikaty z zakresem i okresem ważności, deklaracje zgodności materiałów opakowaniowych, oświadczenia dotyczące pochodzenia kakao i oleju palmowego oraz raport z audytu społecznego, jeżeli odbiorca go wymaga. Dodatkowo kupiec ustala sposób przekazywania danych o identyfikowalności partii i częstotliwość aktualizacji dokumentów. Pełną listę warto zapisać w załączniku do specyfikacji.
Masz pytania? Skontaktuj się z nami!
Zrównoważony rozwój w produkcji ciastek podlega ocenie na podstawie dokumentów: certyfikatów łańcucha dostaw, deklaracji zgodności opakowań, danych o pochodzeniu surowców i raportów z audytów. Kupiec powinien uporządkować wymagania według źródła – przepis z datą stosowania albo zapis kontraktowy – a następnie uzgodnić z producentem zakres, format i częstotliwość aktualizacji dokumentów.
Zapraszamy do przesłania zapytania przez stronę kontakt z działem handlowym. Dział Handlowy ZPC IGA przygotowuje wycenę B2B i pakiet próbek, a MOQ i warunki współpracy są ustalane indywidualnie. Zakres oferty zakładu w Mogielnicy opisuje strona producenta wyrobów cukierniczych.
Technologia produkcji ciastek owsianych, kluczowe surowce, kontrola akrylamidu i alergenów oraz sposób włączania tego wyrobu do asortymentu sieci handlowej.
Zakres, filary i system ocen audytów SMETA oraz amfori BSCI, różnice względem certyfikatu BRCGS i kolejność przygotowania zakładu produkcji żywności do audytu odbiorcy.
Przewodnik dla kupców sieci i właścicieli marek własnych: parametry galaretki i polewy, projekt opakowania, wymagania etykietowe oraz kolejność wdrożenia delicji private label.